Singleton vs Transient vs Scoped - cykle życia w DI
To jeden z klasycznych tematów na rozmowach SE III, bo źle dobrany lifetime to częste źródło bugów (memory leaki, wycieki stanu między requestami, race conditions). Przejdę przez wszystkie trzy z konkretnymi przykładami z .NET.
Transient
Nowa instancja przy każdym rozwiązaniu (resolve).
services.AddTransient<IEmailValidator, EmailValidator>();
Za każdym razem, gdy ktoś prosi o IEmailValidator - czy to bezpośrednio, czy jako zależność innej klasy - kontener tworzy nowy obiekt.
Kiedy używać: - Lekkie, bezstanowe serwisy (walidatory, mappery, kalkulatory) - Klasy bez żadnego stanu, które nie trzymają żadnych zasobów
Pułapka: jeśli masz Transient serwis, który jest drogi w tworzeniu (np. otwiera połączenie), a wstrzykujesz go w pętli albo wielokrotnie w tym samym request - marnujesz zasoby.
Scoped
Jedna instancja na "scope" - w ASP.NET Core scope = jeden HTTP request. W WPF czy aplikacji desktopowej trzeba scope tworzyć ręcznie (np. jeden per operacja/okno).
services.AddScoped<IOrderContext, OrderContext>();
W ramach jednego requestu, niezależnie ile razy IOrderContext jest wstrzykiwany do różnych klas - dostają tę samą instancję. Ale kolejny request dostanie już nową.
Kiedy używać:
- DbContext w Entity Framework - klasyczny przykład. Chcesz, żeby wszystkie repozytoria w ramach jednego requestu współdzieliły ten sam kontekst (ta sama transakcja, ten sam change tracker), ale nie chcesz dzielić go między różnymi użytkownikami/requestami
- Dane specyficzne dla danej operacji biznesowej (np. CurrentUserContext z danymi zalogowanego użytkownika na czas requestu)
Pułapka: użycie Scoped serwisu poza kontekstem scope (np. w Singleton, który go wstrzykuje) rzuci wyjątkiem albo, gorzej, w niektórych konfiguracjach po cichu da Ci "zamrożoną" instancję z pierwszego scope'a - klasyczny bug do wyłapania.
Singleton
Jedna instancja na cały czas życia aplikacji.
services.AddSingleton<ICacheService, MemoryCacheService>();
Tworzona raz (przy pierwszym użyciu albo od razu przy starcie, zależnie od konfiguracji), i ta sama instancja jest zwracana przez całe życie aplikacji, dla wszystkich requestów/wątków.
Kiedy używać:
- Cache w pamięci
- Konfiguracja aplikacji (odczytana raz z pliku/env)
- Klienci do zewnętrznych usług, które same zarządzają swoim connection pool (np. HttpClient przez IHttpClientFactory, klient do Redis)
- Logger (choć zwykle to ILoggerFactory jest Singletonem, a konkretne ILogger<T> mogą być Transient)
Pułapki: - Musi być thread-safe - Singleton żyje przez całą aplikację, więc będzie używany współbieżnie przez wiele wątków/requestów naraz. Jeśli trzyma mutowalny stan bez synchronizacji - masz race condition. - Wycieki pamięci - jeśli Singleton trzyma referencje do dużych obiektów i nigdy ich nie zwalnia, rośnie przez cały czas działania aplikacji. - Captive Dependency - najbardziej klasyczny błąd na rozmowach: Singleton nie powinien zależeć od Scoped ani Transient ze stanem. Jeśli Singleton wstrzyknie sobie Scoped serwis w konstruktorze, to ten Scoped serwis zostaje "uwięziony" (captive) i żyje tak długo jak Singleton - czyli w praktyce przestaje być Scoped. Większość kontenerów DI (w tym Microsoft.Extensions.DependencyInjection) wykryje to i rzuci wyjątkiem przy starcie w trybie walidacji scope'ów.
// Błąd: Captive Dependency
services.AddSingleton<INotificationManager, NotificationManager>();
services.AddScoped<IUserContext, UserContext>();
public class NotificationManager : INotificationManager
{
// BŁĄD: IUserContext (Scoped) zostanie "zamrożony" na czas życia Singletona
public NotificationManager(IUserContext userContext) { ... }
}
Rozwiązanie: wstrzyknij IServiceScopeFactory do Singletona i twórz scope ręcznie, kiedy faktycznie potrzebujesz Scoped zależności.
Tabela porównawcza
| Transient | Scoped | Singleton | |
|---|---|---|---|
| Nowa instancja | Za każdym razem | Raz na scope | Raz na aplikację |
| Thread-safety wymagane? | Zwykle nie | Zwykle nie (jeden scope = jeden wątek/request) | Tak, obowiązkowo |
| Typowy przykład | Walidator, mapper | DbContext, kontekst requestu |
Cache, konfiguracja, klient HTTP |
| Największa pułapka | Marnowanie zasobów przy drogim tworzeniu | Użycie poza scope | Captive dependency, brak thread-safety |
Pytanie, które mogą Ci zadać na rozmowie
"Co się stanie, jeśli Singleton wstrzyknie Transient?" - To jest OK, ale z zastrzeżeniem: ten Transient obiekt też stanie się efektywnie singletonem, bo Singleton tworzy go raz przy swoim konstruktorze i trzyma tę samą referencję przez całe życie aplikacji. Nie ma tu błędu technicznego (w przeciwieństwie do Scoped w Singletonie), ale trzeba mieć świadomość konsekwencji, jeśli ten Transient miał być "świeży" przy każdym użyciu.
W kontekście WPF: skoro nie ma tam pojęcia "request" jak w ASP.NET Core, Scoped ma sens głównie jeśli sam tworzysz scope'y (np. jeden per otwarte okno/dialog, albo per operacja typu "import pliku"). W prostszych aplikacjach desktopowych często wystarczy Singleton + Transient.
Więcej pułapek (ValidateScopes, DbContext i wątki, forwarding rejestracji, keyed services) jest w temacie DI: cykle życia i pułapki.